đấu tố

Định nghĩa

  1. Danh từ:

    • Hành động công khai lên án, phê phán một cá nhân hoặc nhóm người trước đám đông, thường trong một phiên họp hoặc cuộc mít tinh có tổ chức, với mục đích làm nhục và trừng phạt về mặt tinh thần, tư tưởng. Thuật ngữ này gắn liền với các phong trào chính trị - xã hội trong lịch sử, đặc biệt là thời kỳ cải cách ruộng đất.

  2. Động từ:

    • Tiến hành việc công khai lên án, buộc tội ai đó trước tập thể. Hành động này thường mang tính chất đối đầu, kết tội và yêu cầu người bị tố phải thừa nhận "sai lầm" hoặc "tội lỗi".
Ví dụ sử dụng

  • Danh từ:

    • Cuộc đấu tố diễn ra rất căng thẳng tại hội trường.
    • Những buổi đấu tố công khai thường để lại nhiều hệ lụy nặng nề về tâm lý.

  • Động từ:

    • Họ tập trung lại để đấu tố tên địa chủ gian ác.
    • Không nên dùng hình thức đấu tố để giải quyết mâu thuẫn nội bộ.
Các cách sử dụng nâng cao

  • "bị đưa ra đấu tố": bị đặt vào vị trí của đối tượng bị công khai lên án và phê phán.

    • Nhiều trí thức thời đó đã bị đưa ra đấu tố vì quan điểm khác biệt.

  • "tinh thần đấu tố": chỉ lối tư duy hoặc phương pháp mang tính chất kết tội, bài trừ lẫn nhau một cách quyết liệt, thiếu xây dựng.

    • Chúng ta cần tránh tinh thần đấu tố trong tranh luận học thuật.
Biến thể và từ liên quan
  • Tố cáo (động từ): trình báo với cơ quan có thẩm quyền về hành vi phạm tội. (Khác với "đấu tố" ở tính chất công khai trước đám đông và thường không thông qua thủ tục pháp lý chính thức).
  • Phê phán (động từ): chỉ ra cái sai, cái xấu để sửa chữa. (Mang tính xây dựng hơn, ít mang sắc thái đối đầu và làm nhục như "đấu tố").
  • Lên án (động từ): bày tỏ thái độ phản đối mạnh mẽ trước một hành vi, quan điểm sai trái. (Có thể mang tính công khai nhưng không nhất thiết gắn với hình thức họp hành, mít tinh như "đấu tố").
Từ đồng nghĩa
  • Công khai lên án: lên án trước công chúng.
  • Công khai phê phán: phê phán một cách công khai. (Các từ đồng nghĩa này có thể diễn đạt hành động tương tự nhưng không mang đầy đủ sắc thái lịch sử và tính chất đặc thù của "đấu tố").
Lưu ý về sắc thái
  • Từ "đấu tố" mang sắc thái lịch sử mạnh mẽ, chủ yếu được dùng để nói về các sự kiện trong quá khứ, đặc biệt là giai đoạn những năm 1950 ở miền Bắc Việt Nam.
  • Trong ngữ cảnh hiện đại, từ này thường được dùng với hàm ý phê phán, chỉ trích một phương pháp hoặc hành động cực đoan, phi dân chủ, xâm phạm nhân phẩm con người.
  • Đây là một thuật ngữ nhạy cảm, gắn với các sự kiện chính trị - xã hội phức tạp.

Từ chứa "đấu tố"

Từ có nhắc đến "đấu tố"